Марика Хаџи-Николова
Заштитата на природата и екологијата не е само етичка должност, туку и прашање на опстанок. Човекот, колку и да се смета себеси за врв на интелектуалната еволуција, останува целосно зависен од биосферата – од воздухот што го дишеме, водата што ја пиеме и почвата што ја обработуваме. Кога ја нарушуваме рамнотежата на природата, всушност ја подривааме основата на сопственото постоење.
Во последните децении сведоци сме на драматични климатски промени, загадување на реките и океаните, исчезнување на животински видови и уништување на шумите. Овие појави не се далечни статистики, туку реалност што веќе ја чувствуваме во сопственото секојдневие: во зголемените температури, во загадениот воздух во нашите градови и во непредвидливите временски услови што влијаат врз земјоделството и здравјето. Затоа, екологијата не треба да ја доживуваме како апстрактна наука, туку како систем на вредности и начин на размислување.
Таа нè потсетува дека човекот не е господар, туку дел од една меѓусебно поврзана мрежа на живот. Вистинската интелигенција не е во способноста да ја искористиме природата до крајните граници, туку во мудроста да ја чуваме рамнотежата и да живееме во хармонија со неа. Секој поединец има улога во овој процес. Нашите секојдневни избори – како ја користиме енергијата, колку пластика трошиме, дали го почитуваме јавниот простор – создаваат колективен ефект. Една фрлена пластична кеса можеби изгледа безначајно, но милиони такви кеси ја задушуваат планетата. Од друга страна, едно засадено дрво е мало дело, но милиони дрвја создаваат нови шуми.
Доколку сакаме да им оставиме на идните генерации планета што нуди можности, а не проблеми, мораме да дејствуваме одговорно и визионерски. Време е да ја замениме краткорочната корист со долгорочна одржливост, и индивидуалната рамнодушност со колективна свест. Да не заборавиме: природата може да опстане и без нас, но ние не можеме без неа. Затоа, нашата најголема интелигенција ќе се покаже тогаш кога ќе научиме да живееме како чувари, а не како уништувачи на светот околу нас.
